Ασβεστόχρωμα ή Ασβέστωμα: Ποιες Είναι οι Διαφορές και Τι να Διαλέξετε

Το ασβεστόχρωμα είναι βαφή με βάση τον σβησμένο ασβέστη. Ο σβησμένος ασβέστης είναι υδροξείδιο του ασβεστίου. Τον ανακατεύετε με νερό. Μπορεί να έχει και ορυκτή χρωστική.

Όταν η στρώση στεγνώνει, ο ασβέστης ενώνεται με τον αέρα. Γίνεται ανθρακικό ασβέστιο, δηλαδή το ίδιο ορυκτό που βρίσκουμε στον ασβεστόλιθο. Η αλλαγή αυτή θέλει χρόνο. Το χρώμα μπορεί να συνεχίζει να δένει για μέρες μετά το πινέλο.

Σε πορώδη τοίχο, μέρος του υλικού μπαίνει στους πόρους. Δεν κάθεται μόνο από πάνω σαν κλειστή μεμβράνη. Γι’ αυτό το τελείωμα είναι ματ, κιμωλιακό και λίγο ανομοιόμορφο.

Σήμερα υπάρχουν και έτοιμα ασβεστοχρώματα. Δεν είναι όλα ίδια. Ορισμένα έχουν πρόσθετα για να δουλεύονται πιο εύκολα ή για να αντέχουν έξω. Διαβάστε το τεχνικό δελτίο. Αν μέσα υπάρχει συνθετικό συνδετικό, η συμπεριφορά μπορεί να μοιάζει πιο πολύ με κοινό χρώμα παρά με παραδοσιακό ασβέστη.

Τι είναι το ασβέστωμα στην Ελλάδα

Στα νησιά, στα χωριά και σε παλιές αυλές, το ασβέστωμα ήταν ο συνηθισμένος τρόπος να ασπρίσει ένας πέτρινος ή σοβατισμένος τοίχος. Το μείγμα ήταν απλό: σβησμένος ασβέστης και νερό, σε λεπτή στρώση. Το αποτέλεσμα είναι φωτεινό, επίπεδο και ματ.

Η λέξη περιγράφει κυρίως την εργασία, όχι ένα μοναδικό προϊόν του εμπορίου. Δύο άνθρωποι μπορεί να πουν ασβέστωμα και να εννοούν άλλο πράγμα. Ο ένας εννοεί τον παραδοσιακό ασβέστη. Ο άλλος εννοεί ένα αραιό λευκό πέρασμα, ότι υλικό και αν έχει μέσα.

Πολλοί φρεσκάρουν τους εξωτερικούς τοίχους την άνοιξη, πριν τον δυνατό ήλιο του καλοκαιριού. Αυτό δεν σημαίνει ότι το υλικό απέτυχε. Σε εκτεθειμένο τοίχο, το λεπτό ορυκτό πέρασμα φθείρεται και ξαναμπαίνει.

Γιατί οι δύο λέξεις μπερδεύονται

Η σύγχυση έρχεται από τρεις πρακτικές που μοιάζουν στο μάτι.

Η πρώτη είναι το παραδοσιακό ασβέστωμα με σβησμένο ασβέστη και νερό. Η δεύτερη είναι το έτοιμο ασβεστόχρωμα, με ή χωρίς πρόσθετα. Η τρίτη είναι το αραιωμένο πλαστικό χρώμα, που στο εξωτερικό το λένε συχνά ασβέστωμα.

Και τα τρία μπορούν να δώσουν ανοιχτό, λεπτό τελείωμα. Δεν αναπνέουν το ίδιο. Δεν πιάνουν το ίδιο. Δεν συντηρούνται το ίδιο.

Ορισμένα καταστήματα δίνουν σε μια λευκή απόχρωση ασβεστοχρώματος όνομα που θυμίζει ασβέστωμα. Η απόχρωση δεν αλλάζει τη σύνθεση. Ρωτήστε αν το προϊόν είναι ορυκτό ασβεστόχρωμα ή αραιωμένο πλαστικό χρώμα.

Η σύνθεση αλλάζει τη συμπεριφορά

Στο ορυκτό ασβεστόχρωμα γίνεται χημική αλλαγή. Ο ασβέστης ξαναγίνεται πέτρα, σε πολύ λεπτό πάχος. Η στρώση μένει ανοιχτή στους υδρατμούς.

Στο αραιωμένο πλαστικό χρώμα δεν γίνεται αυτή η αλλαγή. Το χρώμα στεγνώνει και αφήνει μια λεπτή μεμβράνη. Το νερό στο δοχείο το κάνει πιο διάφανο. Δεν αφαιρεί το συνδετικό. Η μεμβράνη μπορεί να είναι πιο κλειστή από τον ασβέστη.

Αυτή είναι η βασική διαφορά. Όχι το πόσο λευκό φαίνεται την πρώτη μέρα.

Πώς φαίνεται το τελείωμα

Το ασβεστόχρωμα δεν είναι λείο σαν καινούργιο πλαστικό χρώμα. Έχει νερά, μαλακές διαφορές τόνου και κιμωλιακή όψη. Το φως δεν γυρίζει το ίδιο σε κάθε σημείο. Το πρωί ο τοίχος μπορεί να δείχνει πιο ζεστός και το απόγευμα πιο ψυχρός. Αυτό δεν είναι λάθος εφαρμογής. Είναι ο χαρακτήρας του υλικού, όταν η στρώση είναι λεπτή και ο τοίχος δεν είναι τελείως επίπεδος.

Το κλασικό ασβέστωμα με ασβέστη δίνει πιο καθαρό λευκό, ιδίως έξω, όπου ο ήλιος το κάνει να φαίνεται έντονο. Και αυτό μένει ματ. Δεν έχει γυαλάδα.

Το αραιωμένο πλαστικό χρώμα καλύπτει πιο ομοιόμορφα. Η επιφάνεια δείχνει πιο ήσυχη και πιο βαμμένη. Μπορεί να μοιάζει με ασβέστη από μακριά. Από κοντά, το φως κάθεται πιο επίπεδα. Δεν έχει την ίδια ορυκτή κίνηση.

Αν θέλετε τέλειο, ίδιο λευκό σε όλον τον τοίχο, το ασβεστόχρωμα θα σας δυσκολέψει. Αν θέλετε τοίχο με βάθος, χωρίς γυαλάδα, αυτό το τελείωμα το δίνει από μόνο του.

Τι γίνεται με τη διαπνοή και την υγρασία

Ο παλιός τοίχος από πέτρα, τούβλο ή ασβεστοκονίαμα χρειάζεται να φεύγει η υγρασία προς τα έξω. Το ορυκτό ασβεστόχρωμα αφήνει τους υδρατμούς να περάσουν. Δεν κλείνει τον τοίχο όπως πολλά πλαστικά χρώματα.

Αυτό δεν σημαίνει ότι λύνει την υγρασία. Αν υπάρχει διαρροή, σπασμένος σωλήνας, βουλωμένο λούκι ή υγρασία που ανεβαίνει από το έδαφος, η βαφή δεν τα σταματά. Πρώτα βρίσκεται η αιτία. Μετά βάφεται ο τοίχος.

Ένα κλειστό χρώμα σε υγρό, παλιό τοίχο μπορεί να κρατήσει το νερό από πίσω. Τότε βλέπετε φουσκάλες, άλατα ή χρώμα που φεύγει. Το ορυκτό ασβεστόχρωμα δεν δημιουργεί αυτή την κλειστή μεμβράνη, όταν ο τοίχος μπορεί να το απορροφήσει.

Σε νέο, στεγνό, εσωτερικό τοίχο η διαφορά μετρά λιγότερο. Εκεί μπορεί να μετρά περισσότερο η όψη και η ευκολία.

Μην πιστέψετε ότι ο ασβέστης καθαρίζει τη μούχλα και τελειώσατε. Ο υγρός ασβέστης είναι πολύ αλκαλικός. Παλιά τον χρησιμοποιούσαν και σε βοηθητικούς χώρους γι’ αυτόν τον λόγο. Αν ο τοίχος μένει υγρός, η μούχλα μπορεί να γυρίσει. Βρείτε την αιτία της υγρασίας. Μην καλύπτετε μούχλα με νέα στρώση.

Σε ποιον τοίχο ταιριάζει το καθένα

Το παραδοσιακό ασβεστόχρωμα θέλει επιφάνεια που ρουφάει. Ταιριάζει καλύτερα σε υγιές ασβεστοκονίαμα, σε πορώδες τούβλο χωρίς παλιό κλειστό χρώμα, σε πέτρα που δεν είναι γυαλισμένη και σε παλιό ορυκτό επίχρισμα σε καλή κατάσταση.

Δεν πιάνει αξιόπιστα σε γυαλιστερό χρώμα, σε πλαστικό που έχει κλείσει τους πόρους, ή σε επιφάνεια με σκόνη, λάδια και σαθρά κομμάτια. Ορισμένα έτοιμα προϊόντα γράφουν ότι πάνε και σε γυψοσανίδα ή μπετόν, μετά από τη δική τους προετοιμασία. Αυτό ισχύει για το συγκεκριμένο προϊόν, όχι για κάθε ασβέστη του δοχείου.

Στο τούβλο, το λεπτό ασβεστόχρωμα αφήνει να φαίνεται η υφή και ο αρμός. Αυτό είναι το ζητούμενο σε πολλούς τοίχους. Αν θέλετε να κρύψετε τελείως το τούβλο, χρειάζεστε περισσότερα χέρια ή άλλο υλικό. Κάντε δοκιμή σε μια μικρή γωνία. Το τούβλο δεν ρουφάει το ίδιο σε κάθε σπίτι.

Το αραιωμένο πλαστικό χρώμα είναι πιο εύκολο σε νεότερη επιφάνεια που δέχεται ήδη κοινό χρώμα. Σε παλιό τοίχο που πρέπει να αναπνέει, δεν είναι η πρώτη επιλογή.

Σε ξύλο, η παραδοσιακή συνταγή συχνά δεν πιάνει καλά. Ορισμένα έτοιμα προϊόντα έχουν δικές τους οδηγίες για γυμνό ξύλο. Μην γενικεύετε. Διαβάστε το δελτίο και δοκιμάστε.

Πόσο κρατάει και πότε ξαναβάφεται

Μην βασιστείτε σε έναν αριθμό ετών. Η διάρκεια αλλάζει με τον ήλιο, τη βροχή, τον αέρα, τα άλατα, την προετοιμασία και το πάχος των χεριών. Κοντά στη θάλασσα, ο αέρας και το αλάτι φθείρουν πιο γρήγορα έναν νότιο εξωτερικό τοίχο.

Το ορυκτό τελείωμα φθείρεται σιγά σιγά. Σε προστατευμένο εσωτερικό τοίχο κρατά περισσότερο. Η ανανέωση είναι απλή, όταν η παλιά στρώση είναι κι αυτή ορυκτή και σταθερή. Δεν χρειάζεται πάντα να την ξύσετε όλη. Ένα νέο λεπτό χέρι αρκεί συχνά.

Το πλαστικό χρώμα μπορεί να μείνει πιο πολλά χρόνια χωρίς νέο πέρασμα. Αν όμως αποτύχει σε τοίχο που βγάζει υγρασία, η επισκευή είναι πιο βαριά. Συχνά πρέπει να φύγει το χρώμα που κλείνει την επιφάνεια.

Ένας χρόνος που φαίνεται μικρότερος δεν είναι πάντα μειονέκτημα. Σε παλιό σπίτι, ένα υλικό που ανανεώνεται εύκολα και αφήνει τον τοίχο ανοιχτό μπορεί να είναι η πιο σωστή επιλογή.

Τι να κάνετε πριν την εφαρμογή

Μην σβήνετε άσβηστο ασβέστη μόνοι σας μέσα στο σπίτι. Η διαδικασία βγάζει πολλή θερμότητα. Ο ασβέστης καίει το δέρμα και τα μάτια. Πάρτε έτοιμο ασβεστόχρωμα ή έτοιμο σβησμένο ασβεστοπολτό από προμηθευτή. Ακολουθήστε τις οδηγίες του.

Πριν ανοίξετε το δοχείο, ελέγξτε αν ο τοίχος είναι σταθερός. Ό,τι τρίβεται ή φουσκώνει πρέπει να φύγει. Ξεσκονίστε. Αφαιρέστε ιστούς, άλατα και λιπαρούς λεκέδες. Αν υπάρχουν άλατα, βουρτσίστε τα όταν ο τοίχος είναι στεγνός. Αν τα βάψετε από πάνω, συνήθως ξαναβγαίνουν.

Δείτε αν υπάρχει παλιό πλαστικό χρώμα. Αν υπάρχει, το ορυκτό ασβεστόχρωμα μπορεί να μην πιάσει. Βρείτε από πού έρχεται η υγρασία, αν ο τοίχος είναι υγρός. Κάντε δοκιμή σε μικρό σημείο και αφήστε την να στεγνώσει πλήρως.

Διαβάστε σε ποια θερμοκρασία δουλεύει το προϊόν. Αποφύγετε δυνατό ήλιο, αέρα, βροχή και παγετό όσο η στρώση δένει. Το τεχνικό δελτίο γράφει και πόσο νερό επιτρέπεται, αν το προϊόν θέλει αραίωση.

Στην εφαρμογή, ανακατεύετε συχνά. Ο ασβέστης κάθεται στον πάτο. Τα χέρια είναι λεπτά, όχι χοντρά. Το παχύ χέρι σκάζει και δεν δένει όπως πρέπει. Σε πολύ διψασμένο τοίχο, ένα ελαφρύ βρέξιμο πριν το πινέλο βοηθά να μην στεγνώσει η στρώση αμέσως. Το πόσα χέρια χρειάζονται το γράφει το προϊόν. Στην παραδοσιακή δουλειά συχνά μπαίνουν περισσότερα από δύο λεπτά χέρια.

Μην κρίνετε το χρώμα όσο είναι υγρό. Σκουραίνει με το νερό και ανοίγει όταν στεγνώσει.

Λάθη που χαλούν το αποτέλεσμα

Το πιο συχνό λάθος είναι το χοντρό χέρι. Το ασβεστόχρωμα δουλεύει σε λεπτές στρώσεις. Το δεύτερο λάθος είναι η βαφή κάτω από δυνατό ήλιο ή με δυνατό αέρα. Η στρώση στεγνώνει πριν προλάβει να δέσει.

Το τρίτο λάθος είναι να περάσετε ασβέστη πάνω σε κλειστό πλαστικό χρώμα και να περιμένετε να πιάσει. Το τέταρτο είναι να βάψετε υγρό τοίχο χωρίς να βρείτε την αιτία. Το πέμπτο είναι να κρίνετε την απόχρωση την ώρα που είναι ακόμη υγρή.

Μην ανακατεύετε δικές σας συνταγές με άσβηστο ασβέστη για να γλιτώσετε χρήματα. Ο κίνδυνος για μάτια και δέρμα είναι μεγάλος. Το έτοιμο προϊόν κοστίζει λιγότερο από ένα ατύχημα.

Προσοχή στον ασβέστη

Ο υγρός ασβέστης είναι καυστικός. Ερεθίζει το δέρμα και μπορεί να βλάψει σοβαρά τα μάτια.

Φορέστε γάντια, γυαλιά και ρούχα που καλύπτουν τα χέρια. Αν δουλεύετε με ξερή σκόνη, μην την αναπνέετε. Κρατήστε παιδιά και ζώα μακριά από το δοχείο. Αν πέσει στα μάτια, ξεπλύνετε με άφθονο νερό και ζητήστε ιατρική βοήθεια. Διαβάστε το δελτίο ασφαλείας του προϊόντος που αγοράσατε. Δεν έχουν όλα τα έτοιμα ασβεστοχρώματα την ίδια σήμανση.

Καθαρίστε τα εργαλεία με νερό πριν στεγνώσει το υλικό. Μην αδειάζετε υπολείμματα στην αποχέτευση χωρίς να δείτε τι επιτρέπει ο κατασκευαστής.

Ποιο να διαλέξετε

Διαλέξτε ορυκτό ασβεστόχρωμα ή παραδοσιακό ασβέστωμα όταν ο τοίχος είναι παλιός, από πέτρα, τούβλο ή ασβεστοκονίαμα. Διαλέξτε το και όταν θέλετε διαπνοή, ματ όψη και μπορείτε να περάσετε λεπτά χέρια και να περιμένετε να δέσει το υλικό.

Διαλέξτε αραιωμένο πλαστικό χρώμα μόνο όταν ξέρετε ότι αυτό αγοράζετε, και όταν ο τοίχος είναι νεότερος, στεγνός και ήδη κατάλληλος για κοινό χρώμα. Είναι πιο γρήγορο και πιο ομοιόμορφο. Δεν είναι το ίδιο υλικό με τον ασβέστη.

Αν το σπίτι είναι ιστορικό ή έχει σοβαρή υγρασία, ρωτήστε τεχνίτη που δουλεύει ασβέστη πριν βάψετε όλη την επιφάνεια. Μια δοκιμή σε μισό τετραγωνικό μέτρο κοστίζει λίγο. Ένα λάθος υλικό σε όλον τον τοίχο κοστίζει πολύ περισσότερο.

Στην ελληνική αγορά θα βρείτε έτοιμα ασβεστοχρώματα σε καταστήματα φυσικών βαφών και οικοδομικών υλικών. Συγκρίνετε το τεχνικό δελτίο, όχι μόνο το όνομα στο δοχείο.

Συχνές ερωτήσεις

Είναι το ίδιο το ασβεστόχρωμα με το ασβέστωμα;

Όχι πάντα. Στην Ελλάδα το ασβέστωμα είναι συνήθως το άσπρισμα με ασβέστη. Το ασβεστόχρωμα είναι η βαφή με βάση τον ασβέστη. Στο εμπόριο, μια ξένη ονομασία μπορεί να κρύβει είτε ορυκτό προϊόν είτε αραιωμένο πλαστικό χρώμα. Κοιτάξτε τη σύνθεση.

Μπορώ να το βάλω πάνω σε παλιό πλαστικό χρώμα;

Το παραδοσιακό ασβεστόχρωμα θέλει επιφάνεια που ρουφάει. Το παλιό πλαστικό χρώμα κλείνει τους πόρους. Μην το περάσετε από πάνω και περιμένετε να δέσει. Αφαιρέστε το παλιό χρώμα ή διαλέξτε προϊόν που γράφει καθαρά ότι πιάνει σε αυτή την επιφάνεια. Κάντε δοκιμή.

Ταιριάζει το ασβεστόχρωμα σε τούβλο;

Ναι, όταν το τούβλο είναι υγιές, πορώδες και χωρίς κλειστό χρώμα. Το λεπτό χέρι αφήνει την υφή να φαίνεται. Κάντε δοκιμή, γιατί κάθε τούβλο ρουφάει διαφορετικά.

Σταματά την υγρασία το ασβέστωμα;

Όχι. Αφήνει τους υδρατμούς να φύγουν πιο εύκολα από ένα κλειστό χρώμα. Δεν κλείνει διαρροή και δεν σταματά υγρασία που ανεβαίνει από το έδαφος.

Πόσα χέρια χρειάζονται;

Συνήθως περισσότερα από ένα, και πάντα λεπτά. Ο αριθμός εξαρτάται από το προϊόν, το χρώμα που θέλετε και το πόσο ρουφάει ο τοίχος. Ακολουθήστε το τεχνικό δελτίο.

Είναι κατάλληλο για παιδικό δωμάτιο;

Μετά το πλήρες στέγνωμα, ένα ορυκτό ασβεστόχρωμα είναι μια ματ επιφάνεια χωρίς τη μεμβράνη του πλαστικού χρώματος. Όσο είναι υγρό, ο ασβέστης είναι καυστικός. Το δωμάτιο πρέπει να μείνει άδειο μέχρι να δέσει η στρώση και να αεριστεί, σύμφωνα με τις οδηγίες του προϊόντος.

Συμπέρασμα

Ασβεστόχρωμα και ασβέστωμα μοιάζουν στο λευκό αποτέλεσμα. Δεν μοιάζουν πάντα στη σύνθεση. Ο ορυκτός ασβέστης δένει με τον αέρα, μένει ματ και αφήνει τον πορώδη τοίχο να αναπνέει. Το αραιωμένο πλαστικό χρώμα είναι πιο γρήγορο και πιο ομοιόμορφο, αλλά μπορεί να κλείσει την επιφάνεια.

Διαβάστε τι αγοράζετε. Κοιτάξτε αν ο τοίχος ρουφάει. Φτιάξτε πρώτα την υγρασία. Κάντε μια μικρή δοκιμή. Έτσι διαλέγετε υλικό για τον τοίχο που έχετε, όχι για τη φωτογραφία που είδατε.